Depo Projelendirme ve Uygulama

Depo ve lojistik yapıları geniş taban alanlı, az katlı ve tekrarlı bir düzene sahiptir: uzun kolon sıraları, büyük zemin döşemesi, yükleme rampaları ve forklift trafiği. Bu yapıda ölçü hatası küçük bir sapma olarak başlar, ama aynı sapma onlarca kolon aksı boyunca ya da binlerce metrekarelik döşemede büyür. Büro bu işte projelendirmenin ya da inşaatın tamamını üstlenmez; ölçme, aplikasyon ve uygulama kontrolü tarafını yürütür. Mimari proje, statik proje ve imalat ilgili mimar, mühendis ve yüklenicinin işidir.

Depo yeri seçilmiş bir arsada önce mevcut arazi ölçülür: sınırlar, kotlar, mevcut yapılar, yol ve altyapı bağlantı noktaları. Bu ölçüden plankote çıkar. Plankote, mimarın yapıyı araziye yerleştirmesinin, yatay döşeme kotunun belirlenmesinin ve yol bağlantısının planlanmasının dayanağıdır. Geniş platformlu depoda döşeme kotunun seçimi, kazı ve dolgu dengesini doğrudan belirler; bu nedenle kübaj hesabı genellikle proje öncesinde yapılır ve farklı kot seçenekleri kıyaslanır. Hafriyat Yönetmeliği, kazıdan çıkacak toprakla dolgu hacimlerinin eşitlenecek biçimde planlanmasını ister (Madde 14); büyük alanda bu tercih nakliye ve döküm masrafını belirgin biçimde etkiler.

• Aks ve kot aplikasyonu: Parselin sınırlarına ve imar çizgilerine göre yapı köşeleri ve kolon aksları araziye işaretlenir, referans kotlar kurulur.
• Temel ve kolon aplikasyonu: Müstakil temel ve ayak yerleri aks ağına göre işaretlenir; temel altı kotu kontrol edilir.
• Kolon ve temel yerlerinin kontrolü: Dökülen temellerin ve kolon başlıklarının yeri ile ankraj noktalarının proje ölçüsünden farkı ölçülür. Çelik taşıyıcılı depolarda kolon ayaklarının ankrajı sonradan düzeltilemeyecek bir ölçü olduğundan bu kontrol özellikle önemlidir.
• Döşeme ve rampa kotları: Zemin döşemesinin yüzey kotları, yükleme rampası ve kapı eşik kotları, yağmur suyu eğimleri ölçülür.
• Çevre düzenleme: Yol, otopark, manevra alanı ve drenaj hatları kotları kontrol edilir.

Tekrarlı yapılarda ölçü ağının tasarımı da önemlidir. Kolon aksları tek bir uçtan zincirleme ölçülürse hata her kolonda biraz daha birikir. Bunun yerine aks ağı iki yönde birkaç dış referansa bağlanır ve her aks bu referanslardan yeniden kontrol edilir. Böylece yapının bir ucundaki sapma diğer ucuna taşınmaz; uzun bir depo cephesinde bu fark anlaşılır biçimde önem kazanır.

Yüksek raf sistemleri ve otomatik taşıma araçları zemin düzlüğüne duyarlıdır. Bu düzlük için gereken sınır değerleri raf ve taşıma sistemi üreticisinin şartnamesinden ya da proje şartnamesinden gelir. Burada sayı vermiyoruz; ölçümü başlatmadan önce hangi sınıf ve toleransın istendiğini yapı sahibinden öğrenmek gerekir. Ölçüm ekibi döşemeyi belirlenen aralıkla ızgara noktalarında okur ve sonucu proje kotuyla ya da istenen düzlük kriteriyle kıyaslar.

Geniş şantiyede iş makineleri ve nakliye araçları yoğun çalışır. Yapı İşlerinde İSG Yönetmeliği kazı ve malzeme taşıma araçlarının manevra ve park yerleri ile hareket alanlarının belirlenmesini, bu araçların manevralarının bir gözetici tarafından yönetilmesini ister. Ölçüm ekibi bu alanın dışında kalacak biçimde çalışma planı yapar; ölçüm noktaları ve referanslar araç yollarından uzağa kurulur.