Halihazır Harita
Parsel ve yapı ölçeğinde halihazır harita: plan, altyapı ve kamulaştırma işleri için arazinin mevcut durumu, ölçümden belediye onayına.
Ne zaman gerekir?
Bir parselin ya da küçük-orta bir alanın mevcut durumunu belediyeye ya da kuruma ölçekli harita olarak sunmanız gerektiğinde.
- İmar planı yapımı veya plan değişikliği için altlık gerektiğinde
- Su, kanalizasyon, elektrik gibi altyapı projesi hazırlanacağında
- Kamulaştırma ya da alım satım dosyası için mevcut durum belgesi istendiğinde
- Parselin çevresindeki yapı, yol ve direklerin haritaya işlenmesi gerektiğinde
- Eski haritanın güncel durumu yansıtmadığı anlaşıldığında
Halihazır Harita hakkında bilmeniz gerekenler
Ölçüm nasıl yapılır
Devamını okuKısalt
Detay noktaları elektronik takeometre, GNSS ya da LİDAR ile ölçülür (m. 45). Yönetmelik, detay noktalarının yatay konum ve yükseklik doğruluğunun 7 cm'den iyi olmasını ister (m. 46). Yükseklik eğrileri için arazide ölçülen nokta sayısı hektar başına 25'ten az olamaz; bunlara ek olarak arazinin karakter noktaları ile yol ve sokakların eğimini gösteren noktalar da alınır. Parsel, ada ve bina köşeleri yalnızca koordinatla bırakılmaz: cephe uzunlukları ayrıca ölçülür ve iki değer arasındaki fark 0,05 + 0,001 x S metreyi (S cephe uzunluğudur) aşamaz (m. 48). Saha çalışması sırasında kontrol noktalarını, ölçülen detayları ve mesafeleri gösteren bir ölçü krokisi tutulur (m. 49). Koordinatlar TUREF'e dayalı hesaplanır.
Bina köşesi, ağaç gövdesi, direk gibi noktalarda GNSS ile doğrudan detay alınmaz, çünkü çoklu yansıma konumu bozar (m. 47). Bu yüzden yapılı ve ağaçlı arazilerde takeometre ölçüsü ağırlık kazanır; iş saha koşullarına göre iki yöntemin birleşimiyle yürür.
Büroda çizim ve kontrol
Devamını okuKısalt
Ölçülen noktalar yönetmeliğin Detay ve Öznitelik Kataloğuna göre kodlanır ve haritaya yönetmelik ekindeki işaretlerle çizilir. Kontrol aşamasında ölçü kayıtlarının formata uygunluğu, detayların tamlığı ve çizimin arazideki durumla uyuşması incelenir (m. 90-92). Yönetmeliğe göre kontrolün sonucu teknik raporla belgelenir (m. 82). Eksik bir bina ya da kayan bir yol kenarı plan aşamasında fark edilirse harita yeniden çizilir ve belediye yazışması baştan başlar; bu yüzden kontrol, işi uzatan değil kısaltan adımdır.
Onay ve teslim
Devamını okuKısalt
Hazırlanan harita ilgili belediyeye ya da kuruma sunulur ve tasdik edilir. Hangi dosya biçiminin, hangi paftalama ve koordinat sisteminin istendiğini ilgili birim belirler; bunu sipariş aşamasında öğrenmek, sonradan çizim değiştirmekten ucuzdur. 3194 sayılı Kanun, tasdikli nüshalardan birinin Bakanlığa, birinin ilgili tapu dairesine gönderilmesini ister.
Nasıl ilerliyoruz?
-
Hangi harita isteniyor, netleştirilir
Başvuru yapılacak kurumun istediği belge türü, ölçek, dosya biçimi ve koordinat sistemi başta sorulur.
-
Kadastro ve plan verisi toplanır
Parsel sınırları, mevcut plan ve varsa eski harita incelenir, sahada kontrol noktaları belirlenir.
-
Arazide detay ölçümü yapılır
Bina, yol, duvar, direk ve kotlu noktalar takeometre ve GNSS ile ölçülür; cephe uzunlukları ayrıca kontrol edilir.
-
Büroda harita çizilir
Noktalar kodlanır, yükseklik eğrileri üretilir ve detaylar yönetmelik işaretleriyle çizilir.
-
Kontrol yapılır
Çizim ölçü krokisi ve arazideki durumla karşılaştırılır, eksik ve hatalar giderilir.
-
Kuruma sunulur ve onaylanır
Harita belediyeye ya da ilgili kuruma verilir; kurum istemi halinde düzeltme yapılır.
Sizden istenenler
- Tapu senedi ya da tapu kaydı e-Devlet'ten ya da tapu müdürlüğünden alınır; ada, parsel ve malik bilgisini verir. Resmi sayfa
- Ada ve parsel bilgisi TKGM Parsel Sorgu uygulamasından konum ve yüzölçümü teyit edilebilir. Resmi sayfa
- Mevcut imar durumu ya da plan Gebze Belediyesi imar birimine başvurarak alınır; yürürlükteki plan ve notlar haritanın kapsamını belirler.
- Varsa eski harita ve paftalar Daha önce onaylanmış harita varsa bürodan alınır; güncelliğine ölçümle karar verilir.
- Vekâletname ya da yetki belgesi Başvuruyu malik adına bir başkası yürütüyorsa noterden düzenlenir.
Teslim ettiklerimiz
- Halihazır harita paftası Parsel, bina, yol ve yükseklik eğrilerini gösteren, ölçeği ve ölçüm tarihi yazılı harita.
- Sayısal harita dosyası Kurumun istediği biçimde, TUREF'e dayalı koordinatlı çizim dosyası.
- Kotlu nokta ve yükseklik eğrisi verisi Arazinin yükseklik yapısını gösteren ölçülü nokta listesi ve eğriler.
- Ölçü krokisi ve ölçü kayıtları Sahada tutulan ölçü krokisi ile ölçüm kayıtlarının dosyası.
- Onay için hazır dosya Belediyeye ya da kuruma sunulacak biçimde düzenlenmiş paftalar ve dilekçe ekleri.
Sık yapılan hatalar
- Eski haritayı güncel saymak. Ölçüm tarihinden sonra yapılaşma değişmiş olabilir; kurum yeniden ölçüm isteyebilir.
- Hangi belgenin istendiğini sormadan sipariş vermek. Halihazır harita, plankote ve röperli kroki farklı belgelerdir.
- Parsel sınırını sahadaki çit ya da duvardan çıkarmak. Haritaya işlenecek sınır kadastro kaydına dayanır; çit tapudaki sınırla örtüşmeyebilir.
- Sorumlu mühendisin yetkisini kontrol etmemek. Yönetmeliğe göre sorumluluğu yetkili bir harita ya da harita kadastro mühendisi üstlenir.
Ayrıntılı bilgi
Son güncelleme: 05 Ekim 2026
Halihazır harita nedir
Halihazır harita, bir arazinin belirli bir tarihteki mevcut durumunu ölçekli olarak gösterir: parsel ve ada sınırları, binalar, yollar, duvarlar, elektrik direkleri, yükseklik eğrileri ve kotlu noktalar. Üzerinde ölçüm tarihi yazar; o günden sonra yapılan yıkım, ekleme ya da yol değişikliği haritada görünmez. İmar planları bu haritaların üzerine çizilir. 3194 sayılı İmar Kanunu uygulama imar planını, tasdikli halihazır haritalar üzerine, varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen plan diye tanımlar. Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği de uygulama imar planının 1/1.000 ölçekli onaylı halihazır harita üzerinde hazırlandığını belirtir.
Bu sayfa parsel, ada ve yapı ölçeğindeki çalışmayı anlatır: bir plan değişikliği, altyapı projesi ya da kamulaştırma dosyası için belediyeye ya da ilgili kuruma verilecek altlık. Geniş alanların ağ kurulumlu, kurum şartnameli üretimi ayrı bir hizmettir ve Halihazır Harita Üretimi sayfasında ele alınıyor.
Yasal dayanak ve yetki
3194 sayılı Kanunun 7. maddesine göre halihazır haritası bulunmayan yerleşim yerlerinin haritalarını belediyeler veya valilikler yapar ya da yaptırır. Bu haritaların tasdik mercii belediyeler ve valiliklerdir; tasdikli bir nüsha Bakanlığa, bir nüsha da ilgili tapu dairesine gönderilir. 38. madde, halihazır harita ve imar planlarının hazırlanmasının ve uygulanmasının fenni mesuliyetini uzmanlık alanına göre mühendislere, mimarlara ve şehir plancılarına verir.
Teknik esasları Büyük Ölçekli Harita ve Harita Bilgileri Üretim Yönetmeliği (BÖHHBÜY) koyar. Yönetmelik 1/5.000 ve daha büyük ölçekli harita üretimini kapsar ve bu haritaları üreten ya da ürettiren herkesi bağlar (m. 5). Yetki ve sorumluluk, kanuni yetkiye sahip bir harita, geomatik, jeodezi ve fotogrametri ya da harita ve kadastro mühendisine aittir (m. 4). Yönetmelik 2018'de yayımlandı ve 4 Ekim 2025 tarihli Cumhurbaşkanı Kararıyla değiştirildi; güncel metin Harita Genel Müdürlüğü'nün sitesinde duruyor. Haritanın özel sektöre ürettirilmesi halinde Coğrafi Veri İzinleri Yönetmeliği de esas alınır.
Süreyi ve maliyeti etkileyen etkenler
- Alanın büyüklüğü ve şekli
- Arazinin eğimi, bitki örtüsü ve yapı yoğunluğu
- Haritanın ölçeği ve istenen ayrıntı düzeyi
- İlgili kurumun paftalama, dosya biçimi ve koordinat isteği
- Sınır bilgisi için kadastro verisinin hazır olup olmaması
- Arazide ölçüm yapılacak yerlere giriş izni
Gebze ve Kocaeli notu
Gebze'de plan ve ruhsat işleri için muhatap Gebze Belediyesi'nin imar birimidir; tapu işlemleri ilgili tapu ve kadastro müdürlüklerinde yürür. Kocaeli bir büyükşehir olduğundan plan türüne göre büyükşehir belediyesinin imar birimi de devreye girebilir. Her kurum kendi evrak listesini ve dosya biçimini ister; haritanın hangi kuruma sunulacağını baştan belirlemek en çok zaman kazandıran adımdır.