Kontur Gabari Krokisi

Yönetmelikte bina yüksekliği, binanın kot aldığı noktadan saçak seviyesine kadar olan yükseklik olarak tanımlanır. Dolayısıyla kotun nereden alındığı, binanın ne kadar yükselebileceğini değiştirir. İlgili maddeler şunlardır.

Yoldan kotlandırma (madde 10 ve 11)

İmar planında aksi belirtilmedikçe yoldan kotlandırma esastır. Kot, parselin yol cephesindeki bina köşeleri hizasındaki en yüksek tretuvar seviyesinden verilir. Tretuvar seviyesi, kırmızı kota göre belirlenen yol seviyesinin 0,18 metre üzeri kabul edilir. Yolun eğimi yüzünden zemin kat taban kotu kot alınan noktadan 3,50 metreden fazla yükselirse bina kademelendirilir.

Tabii zeminden kotlandırma (madde 12)

Arazi meyilliyse ve parselin tabii zemini yoldan yüksek olup ön bahçe 10 metre veya daha fazlaysa, ya da tabii zemin yoldan aşağıda olup ön bahçe 12 metre veya daha fazlaysa kot tabii zeminden verilir. Bina köşe kotlarının aritmetik ortalaması yola göre 3 metreden yüksekse, tabii zemin kotunu ilgili idarenin imar birimi yapı adasının tamamını etüt ederek belirler. Yani kotu harita bürosu değil, belediye imar birimi verir. Kroki bu karar için ölçülü ve güvenilir veri sağlar.

Köşe parseller ve iki yola bakan parseller (madde 13 ve 14)

Köşe başı parsellerde yüksek olan yola göre kot verilir ve düşük kottaki yol için belirlenen bina yüksekliğine uyulur. İki yola bakan ara parsellerde idare, iki yolun siluetini değerlendirerek kotlandırma yapar.

Burada verilen ölçüler 2021 tarihli konsolide metinden okundu. Yönetmelik sonraki yıllarda defalarca değiştiği için sayıları ruhsat aşamasında güncel metinden teyit edin.

Eğimli arazide yapılacak bir binanın ruhsat dosyasında belediye kot ve kademe durumunu görmek isteyebilir. Kanunun 22. maddesi ruhsat başvurusuna tapu, projeler, resim ve hesaplarla birlikte röperli veya yoksa ebatlı kroki eklenmesini öngörür. Kontur gabari krokisi bu kroki ihtiyacının eğimli parseldeki karşılığı olarak istenebilir. Ayrıca komşu bina ve yol kotlarıyla uyum, itiraz veya şikâyet durumunda da kullanılır. Hangi belediyenin hangi aşamada isteyeceği yerel uygulamaya bağlıdır; tek bir resmî liste bulamadım.

İnşaat başladıktan sonra da benzer bir ölçüm gerekebilir. Hafriyat sonrası zemin seviyesinin ve subasman kotunun onaylı projeyle uyumu kontrol edilir; iskân aşamasında kanunun 30. maddesi, yapının ruhsat ve eklerine uygunluğunu arar. Yönetmeliğin 9. maddesine göre kat adetlerini birbirine çevirirken kullanılan subasman kotu, binanın kot aldığı noktaya en fazla 1,20 metre eklenerek bulunur.

• Parsel sınırı ve köşe kotları.
• Parselin tabii zemin eş yükselti eğrileri.
• Yol kotu, tretuvar seviyesi ve kırmızı kot varsa buna göre yol eksenindeki yükseklikler.
• Binanın kot alabileceği nokta ve olası kademe hatları.
• İmar planındaki kat adedi veya bina yüksekliğine göre erişilebilecek en üst seviye.
• Komşu parsel ve yapıların bilinen kotları.

Kademe, yüksekliği zeminle birlikte değişen yapının basamaklı bir kitle halinde oturmasıdır. Yönetmelik her kademenin cephe boyunca asgari uzunluğunu ve kot farkına göre azami yüksekliğini sınırlar. Kroki bu hatların parsel üzerinde nereye düşeceğini gösterir. Bu bilgi mimarın kütle kararını doğrudan etkiler; bu nedenle kroki ideal olarak mimar projeyi çizmeden önce istenir. Bahçe tesviyesinde oluşan kademelerde ise teraslama ve istinat duvarının mühendislik esaslarına göre projelendirilmesi gerekir. Kroki bu hesapların yerine geçmez.