İmar uygulamasıyla kapanan yol ve yol fazlalarının ihdas haritası, belediye onayı ve ilgili kamu idaresi adına tescili.
İmar uygulamasıyla kapanan yol, yol fazlası ya da meydanın tapuda parsel olarak oluşturulması gerektiğinde ihdas yapılır.
İhdas edilen alan, işlemi talep eden kişi ya da komşu parsel sahibi adına değil, kanunun belirlediği kamu idaresi adına tescil edilir. Tapu Kanunu'nun 21. maddesine göre kapanan yol ve yol fazlaları ihdas edilir; tescil, belediye, köy tüzel kişiliği ya da Maliye Hazinesi adına yapılır. TKGM genelgesi kuralı ayrıntılandırır:
Alanın bitişik parsel sahibine geçmesi ihdastan sonra, ilgili idarenin kendi mevzuatı uyarınca yürütülen ayrı bir işlemdir; harita bürosunun işi değildir.
Genelgeye göre ihdası talep edilen alanın plana dayalı olması esastır. Planı bulunmayan alanlarda talep edilen ihdas kadastro müdürlüğünce reddedilir. Yalnızca kamulaştırmayla sağlanmış yolun güzergâhının değişmesi nedeniyle yol niteliğini kaybeden kısmın ihdasında plan aranmaz. İmar planı olan yerlerde, imar parseli oluşturmadan yapı adaları içindeki kadastral yolların tek başına ihdası da karşılanmaz. Yoldan ihdas ancak birleştirme, ayırma ve yola terk işlemleriyle birlikte yapılır.
İhdas edilecek yerin geçmişi ayrıntılı incelenir: İmar Kanunu 11. maddeye göre şartlı terk edilmiş mi, kamulaştırmayla yol olarak sağlanıp sicilden terkin edilmiş mi, imar uygulamasıyla mı sağlanmış? Alanın hangi idare adına tescil edileceği bu geçmişe göre belirlenir. Yanlış idare adına yapılan tescil sonradan düzeltilmek zorunda kalır; bu yüzden kayıt geçmişinin incelenmesi işin en önemli aşamasıdır.
İhdas edilen parselin yeni üretilen detay noktaları ve koordinatları, tescilli parselin detay noktalarıyla birlikte ölçü krokisinde gösterilir. Ölçüler yer kontrol noktalarına bağlı yapılır, parsel köşe koordinatları ve yüzölçümü sayısal olarak hesaplanır. Tescil bildiriminde ihdas edilen yerin niteliği plandaki kullanım amacına uygun yazılır ve kapanan yerin yol, yol fazlası ya da meydan olduğu açıklanır.
Harita mühendisi ihdas haritasını hazırlar, ölçü ve alan hesabını yapar, kayıt geçmişini belgeleriyle ortaya koyar. Alanın hangi idare adına tescil edileceğini ise kayıt geçmişi ve ilgili mevzuat belirler; karar, kadastro müdürlüğünün kontrolü ve ilgili idarenin yazısıyla şekillenir. Bu nedenle ihdas dosyasında belediye ile yazışma önemli yer tutar ve işin akışını etkiler. Dosyayı sahiplenen kişinin, belediyeden plan örneği, encümen kararı ve gerekiyorsa kamulaştırma kayıtlarını erken istemesi iyi olur.
Kamulaştırmayla elde edilmiş bir yol, güzergâhın değişmesi sonucu yol niteliğini kaybederse genelge ihdasta plan aramaz. Bu durumda alanın tescil edileceği idare, kamulaştırmayı yapan idaredir. Eski kamulaştırma dosyasının ve tapu kaydındaki terkin işleminin bulunması, işin dayanağını oluşturur.
İmar planı ve kayıt geçmişi incelenir: yol kamulaştırmayla mı, şartlı terkle mi, imar uygulamasıyla mı sağlanmıştır.
İhdasa konu alan yer kontrol noktalarına bağlı ölçülür; köşe koordinatları ve yüzölçümü hesaplanır.
Kapanan yerin parsel olarak yeni sınırı, alanı ve tescil edilecek idare gösterilerek hazırlanır.
İmar planlı yerde ihdas, birleştirme ve ayırmayla birlikte yürütüldüğü için encümen kararı alınır.
Harita, karar ve talep yazıları kontrol edilir; tescil bildirimi tapu müdürlüğüne gönderilir.
İhdas edilen alan yeni parsel numarasıyla ilgili kamu idaresi adına tescil edilir.
Son güncelleme: 05 Ekim 2026
İhdas, imar planının uygulanmasıyla kapanan yol, yol fazlası ya da meydan gibi kamu alanlarının tapu siciline yeni bir parsel olarak kaydedilmesidir. Yola terkte parselin bir kısmı kamu alanına geçer; ihdasta ise kapanan kamu alanı kendi parsel numarasıyla tapuya kaydedilir. TKGM genelgesi bu işlemi "yoldan ihdas" adıyla, kadastro müdürlüğünce kontrol edilen tescile konu harita ve planlar arasında sayar.
Döner sermaye bedelleri TKGM'nin yıllık tarifesinde yer alır. Büro ücreti işin kapsamına göre değişir.
Gebze, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi sınırları içindedir. Büyükşehir sınırlarında tescil edilecek alanın belediye ya da büyükşehir adına yazılması Büyükşehir Belediyesi Kanunu'ndaki görev ayrımına bağlıdır. Genelge, büyükşehir görev alanındaki ya da şehrin bütününe hizmet eden alanlar için ayrı bir hüküm koyar. İhdas edilecek yer için doğru idareyi dosya hazırlanmadan önce Gebze Belediyesi ve Kocaeli Büyükşehir Belediyesi'nden teyit edin.
Hayır. İhdas edilen alan belediye, köy tüzel kişiliği ya da Hazine gibi ilgili kamu idaresi adına tescil edilir. Komşu parsel sahibinin bu alanı edinmesi ayrı bir işlem ve idarenin kararına bağlıdır.
TKGM genelgesine göre ihdası talep edilen alanın plana dayalı olması esastır. Planı bulunmayan alanlarda talep kadastro müdürlüğünce reddedilir. Kamulaştırmayla sağlanmış yolun güzergâhı değiştiğinde plan aranmaz.
İmar planlı yerde yapı adaları içindeki kadastral yolların imar parseli oluşturmadan tek başına ihdası karşılanmaz. Yoldan ihdas, birleştirme, ayırma ve yola terk işlemleriyle birlikte yapılır.
Yolun nasıl sağlandığına bağlıdır. Kamulaştırmayla sağlanmışsa kamulaştıran idare, İmar Kanunu 11. maddesine göre şartlı terk edilmişse şartlı terk eden idare adına tescil yapılır. Bu yüzden önce kayıt geçmişi incelenir.
Yola terkte parselin plana göre kamu alanına isabet eden kısmı tapudan çıkar ve kamuya geçer. İhdasta ise imar uygulamasıyla kapanan kamu alanı parsel olarak tescil edilir.