Tapu kaydındaki bir parselin sınırı kâğıtta bellidir; arazide ise çoğu zaman görünmez. Eski bir çit, komşunun duvarı ya da yıllar önce çakılmış bir kazık parsel sınırı olmayabilir. Aplikasyon, bu boşluğu kapatan işlemdir.
Aplikasyon nedir?
Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'ndeki tanıma göre aplikasyon krokisi; ada ve parsellerin arazide aplike edilmesi, varsa sabit tesislerden röperlenmesi işlemleri ile kenar ölçüleriyle birlikte köşe koordinatlarının yazıldığı krokinin yer aldığı belgedir. Daha sade söylersek: tescilli haritadaki köşe koordinatları ölçü aletleriyle arazide bulunur, köşeler işaretlenir ve ölçüler bir krokiye yazılır.
Aplikasyon ile ifraz, tevhid ve yola terk gibi tescile konu işlemler karıştırılmamalı. Aplikasyon parseli değiştirmez; yalnızca tapudaki parselin zeminde nereye denk geldiğini gösterir.
Kim yapar?
5368 sayılı Kanun'un 1. maddesine göre tescile tâbi olmayan aplikasyon, yer gösterme ve plan örneği işlemlerinin yapımı ile kontrolü lisanslı harita kadastro mühendislik bürolarınca (LİHKAB) yerine getirilir. Kamu kurumlarının, yani kadastro müdürlüklerinin kendi mevzuatından doğan görev ve yetkileri de devam eder. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün 2025/4 sayılı Genelgesi de aplikasyon ve yer göstermeyi kadastro faaliyetleri arasında sayıyor.
Ne zaman gerekir?
- Yapı ruhsatı başvurusu. Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği'nin 55. maddesine göre yapı sahipleri ya da vekilleri, imar durum belgesi, yol kotu ve kanal kotu tutanakları için ilgili idareye yaptıkları başvuruya aplikasyon krokisini ve tapu kayıt örneğini eklemek zorunda. Vaziyet planı da aplikasyon krokisindeki koordinatlara göre çizilir.
- Arsa ya da tarla almadan önce. Tapudaki alan ile fiilen kullanılan alan aynı olmayabilir. Aplikasyon, satın alacağınız parselin sınırının nerede olduğunu satıştan önce gösterir.
- Komşuyla sınır tartışması. Duvar, çit ya da yol yapılmadan önce parsel köşelerinin yerini bilmek, sonradan çıkacak yıkım ve tazminat talebini önler.
- İnşaata başlamadan önce. Yapının parsel içine, plandaki çekme mesafelerine uyarak oturması gerekir. Binanın parsele ve eksenlere yerleştirilmesi ayrı bir iş olan yapı aplikasyonudur.
- Parsel değişikliği öncesinde. Yola terk, ihdas ya da ifraz düşünüyorsanız parselin güncel sınırını aplikasyonla doğrulamak işlemin ölçü tarafını sağlamlaştırır.
Süreç nasıl işler?
- Parselin tapu bilgisi ve tescilli harita koordinatları alınır.
- Arazide bu koordinatlara karşılık gelen köşeler ölçüyle bulunur ve işaretlenir.
- Köşelerin sabit tesislere (duvar köşesi, direk gibi) uzaklıkları ölçülerek röper alınır.
- Kenar uzunlukları ve köşe koordinatları aplikasyon krokisine yazılır.
Başlamak için ada ve parsel numarası ile tapu kaydı işinizi görür. Komşu parsellerde yakın zamanda yapılmış işlem varsa bunu büroya söylemek işi kolaylaştırır.
Süreyi ve maliyeti ne etkiler?
Parselin büyüklüğü ve şekli, işaretlenecek köşe sayısı, arazinin ulaşım ve görüş koşulları, komşu parsellerde ek kontrol gerekip gerekmediği ve işin hangi amaçla istendiği (ruhsat dosyası, satış öncesi kontrol, uyuşmazlık) süreyi ve maliyeti belirler. Güncel ücret için büronun tarifesine ya da ilgili kurumun yayımladığı tarifeye bakın; bu yazıda rakam vermiyoruz.
Sık yapılan hatalar
- Eski kazığa güvenmek. Önceki bir ölçümden kalan kazık, yer değiştirmiş ya da yanlış yere çakılmış olabilir.
- Tapu alanıyla ölçülen alanı eşit sanmak. Tapu planlarının üretildiği yönteme göre tolerans vardır. Mayıs 2026'dan itibaren Kadastro Kanunu'nun 41. maddesi "fark", "yanılma sınırı" ve "hata" kavramlarını tanımlıyor; fark yanılma sınırının dışına çıkıyorsa kadastro müdürlüğü düzeltme yapabilir.
- Aplikasyonu hukuki karar gibi görmek. Krokisi, tescilli parselin zeminde nerede olduğunu gösterir. Komşuyla mülkiyet ya da kullanım hakkı uyuşmazlığı sürüyorsa kararı mahkeme verir.
- Eski krokiyi yeniden kullanmak. Parselde ifraz, tevhid ya da yola terk yapıldıysa eski krokinin geçerliliği kalmaz; işlem sonrası yeni bilgiyle çalışmak gerekir.
Gebze notu
Gebze Belediyesi'ne yapılan ruhsat başvurusunda da aynı yönetmelik geçerli; aplikasyon krokisi başvuru dosyasının bir parçası. Yapı yerini işaretlemeden önce parselin güncel imar durumunu almak, çekme mesafelerini ve kat sayısını işaretlerken aynı belgeden okumanızı sağlar.
Kaynaklar
- Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği (madde 4 ve 55) — Mevzuat Bilgi Sistemi
- 5368 sayılı Lisanslı Harita Kadastro Mühendisleri ve Büroları Hakkında Kanun — Mevzuat Bilgi Sistemi
- Tescile Konu Harita ve Planların Yapımı ve Kontrolü Genelgesi 2025/4 — Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
- 3402 sayılı Kadastro Kanunu (madde 41) — Mevzuat Bilgi Sistemi